Werken met 3D: laat je BGT-objecten écht tot leven komen

Kun je je nog voorstellen dat we alleen maar met GBKN-lijnen werkten? Die tijd ligt inmiddels ver achter ons. En gelukkig maar. De objectenkaart heeft al enorm veel toegevoegd en nu gaan we nog een stap verder: 3D objecten. Data in 3D gebruiken biedt ontzettend veel voordelen. Het gaat meer leven, informatie is makkelijk te interpreteren en je kunt iets letterlijk van alle kanten bekijken. En het mooie is: het werkt nu al in dg DIALOG BGT. Hoogste tijd dus voor een update.

Waarom 3D?

Onze stedelijke gebieden worden steeds complexer. We wonen en werken dichter op elkaar en gaan steeds verder de hoogte in. Als we de kaart van zo’n gebied in 2D bekijken, kunnen we hier niet meer alle belangrijke details uithalen. Met andere woorden: de kaart toont niet de volledige, realistische situatie. Toch moeten er op basis van die gegevens belangrijke beslissingen worden gemaakt over zo’n gebied.

Het toevoegen van de derde dimensie (3D) geeft het voordeel dat je objecten van alle kanten kunt bekijken. Je kunt er omheen lopen, het van boven en van opzij bekijken. Je ziet welke leidingen op welke manier langs elkaar lopen en onder welke gebouwen ze doorgaan. Met die informatie wordt het een stuk eenvoudiger om adequate beslissingen te maken over de echte situatie. Bekijk de korte video om een beeld te krijgen van 3D-data in dg DIALOG BGT:

Lijkt ingewikkeld, is het niet

In de video kun je zien dat realistische 3D-kaarten in dg DIALOG BGT nu al mogelijk zijn. Dit lijkt misschien ingewikkeld maar dat valt mee. Na een ontwikkeltraject met grotere gemeenten zijn we inmiddels tot een succesvolle 3D-implementatie gekomen voor dg DIALOG BGT. We leggen dit graag in het kort uit. Zodat je kunt zien welke voordelen dit biedt voor o.a. datavisualisatie, en hoe dit ook voor jou nú al mogelijk is.

Panden in 3D

Er zijn verschillende manieren om 3D-data in dg DIALOG BGT te krijgen. Voor een grote gemeente hebben we in een pilotproject gebruik gemaakt van de al bestaande 3D-panden in CityGML, deze vormden het vertrekpunt voor dg DIALOG BGT. Met behulp van FME zijn de 3D-panden omgezet naar de gewenste structuur voor gebruik in dg DIALOG BGT. Hoe deze eerste stap eruit ziet, zie je op de afbeelding hieronder.

Panden in 3D

Volgende stap: details uit de BGT

Wat direct opvalt, is dat niet alle details zijn overgenomen op de afbeelding links. Zoals de witte pilaren van het pand op de afbeelding rechts. Dit komt doordat de 3D-panden automatisch zijn opgebouwd op basis van de BAG-panden (zie figuur 1). De BAG kijkt alleen van bovenaf en voor een goed 3D-beeld wil je ook het stuk overbouw meenemen. Gelukkig zit die informatie, als het goed is, wél in de BGT. Deze data kun je als BGT-beheerder toevoegen door bijvoorbeeld de onderkant van de overbouw en de pilaren van een Z-waarde te voorzien (zie figuur 2).

Laatste stap: het maaiveld

De panden hebben we nu in 3D, dan het maaiveld nog. Daarvoor is een andere techniek gebruikt. Namelijk de voor iedereen beschikbare tool 3dfier, ontwikkeld door de TU Delft, het Kadaster en Geonovum. In combinatie met FME tover je hiermee de 2D BGT-data om in 3D BGT-data. Wel nog met een beperkt level of detail (LOD1), maar het is een heel mooi begin. Nu is het hele gebied omgezet in 3D. Dat zie er zo uit:

Panden en maaiveld in 3D
3D-data onder de motorkap

In dit geval waren al goede 3D-panden beschikbaar, bij de meeste bronhouders zal dit niet zo zijn. Maar ook dan is 3dfier prima te gebruiken. Dan zet je namelijk ook alle panden met deze tool om in 3D. Dit heeft een iets lager detailniveau (LOD1) maar is nog steeds heel goed bruikbaar. Geen probleem dus, als je graag wilt starten met 3D maar nog geen objecten in 3D hebt.

Wat betekent het Level of Detail (LOD)?

Wat betekent het LOD precies? Per ‘level’ van 3D bestaan meerdere niveaus. Over het algemeen geldt hoe hoger het LOD, hoe meer details in de 3D data te zien zijn. Het is allemaal 3D, alleen het ene niveau toont meer details dan het andere. LOD1 houdt bijvoorbeeld in: de gebouwen worden in 3D weergegeven als rechthoekige blokken.

Indien gewenst kan de BGT-beheerder een hoger LOD behalen. Dit kan met behulp van BGT-data en/of 3D inwintechnieken, zoals stereokartering of puntenwolken. Je kunt dan bijvoorbeeld LOD 2.2 of 2.3 behalen: 3D-panden inclusief overbouw, pilaren en dakkapellen. Zie de afbeelding hieronder.

Eenmalig inwinnen, meervoudig gebruiken

Met de hiervoor beschreven werkwijze is het heel goed mogelijk om gelijktijdig met het BGT-bijhoudingsproces ook de 3D-data te onderhouden. Kortom: eenmalig data inwinnen, meervoudig gebruiken. Op die manier wordt het onderhouden van het 3D-bestand een onderdeel van het bestaande werkproces rondom de BGT-bijhouding. Een voorbeeld: de initiële inspanning om een 3D-stadsmodel te maken, behoudt zijn waarde door de dagelijkse bijhouding van de BGT.

Deelnemen aan 3D sessie?

Binnenkort organiseren we een aantal korte bijpraatsessies die volledig gaan over al deze 3D-ontwikkelingen. We laten je daarin zien hoe ver we nu zijn en hoe je zelf aan de slag kunt met 3D. Natuurlijk zijn we ook benieuwd naar jouw reactie en vragen. Wil je deelnemen aan zo’n sessie? Je kunt je hiervoor aanmelden door een e-mail te sturen naar Bart van der Lely.

Meer informatie

Wil jij samen met ons kijken hoe je 3D zou kunnen toepassen binnen jouw organisatie? Of wil je gewoon direct aan de slag met 3D? Neem dan vrijblijvend contact met ons op. We kijken graag samen met jou hoe deze ontwikkelingen passen bij jouw functie en organisatie.